v.a. €5,24 p/m*
Lang niet iedereen is zich ervan bewust, maar nadat iemand overlijdt, moet er iets geregeld worden voor de profielen op social media die de overledene had. Wat moet je als nabestaande precies doen, hoe pak je dat aan en hoe werkt het op de verschillende social media platforms? Het bungelt bij de meeste nabestaanden ergens helemaal onderaan de prioriteitenlijst van zaken die geregeld moeten worden nadat een dierbare overlijdt: de social media profielen verwijderen of omzetten. Dat is ook niet zo raar, want na een overlijden moeten er tal van zaken geregeld worden, en vaak krijgt de uitvaart begrijpelijkerwijs de prioriteit.
Toch is het aan te bevelen om zo snel mogelijk zorg te dragen voor het correct aanpassen, omzetten of verwijderen van social media profielen van een overleden dierbare. Dit voorkomt pijnlijke situaties, zoals digitale felicitaties op de verjaardag van een persoon die al overleden is. Door een overlijden tijdig te verwerken op de verschillende social media waarop de persoon in kwestie actief was, kunnen bovendien de vrienden, relaties en volgers van de overledene snel op de hoogte worden gebracht. Het dient dus ook nog een praktisch doel en geeft mensen de mogelijkheid om afscheid te nemen.
Sociale media verwijderen, omzetten in gedenkplaats of niets doen
‘Iets regelen’ voor de social media profielen: wat houdt dat precies in? Dat ligt er helemaal aan op welke social media de overledene actief was. Het meest gebruikte platform in Nederland is Facebook, en dat platform heeft een uitgebreid protocol hoe om te gaan met profielen van overleden personen. Andere platforms, zoals TikTok, zijn hier minder goed op ingericht. Hoe je als nabestaande omgaat met de profielen van je overleden dierbare, hangt dus af van de platforms waar het om gaat.
Over het algemeen zijn er drie opties:
- Het profiel verwijderen. Dit is onomkeerbaar en alle content die het profiel ooit heeft geplaatst, verdwijnt. Het is eigenlijk alsof de persoon nooit actief was op het platform.
- Het profiel omzetten in een gedenkplaats. Dit is bijvoorbeeld op Facebook mogelijk: de profielpagina wordt dan een digitale gedenkplaats waarop mensen berichtjes kunnen blijven plaatsen, maar het is voor iedereen duidelijk dat de persoon niet meer leeft.
- Niets doen. Je laat het profiel gewoon online staan zoals het was. Deze optie is niet aan te bevelen, omdat het pijnlijke situaties kan veroorzaken. Bovendien loop je het risico dat het profiel na verloop van tijd automatisch wordt beëindigd wegens inactiviteit; dan kun je beter zelf de controle houden en voor één van de andere twee opties gaan.
In de meeste gevallen zijn het de nabestaanden – doorgaans: de directe familie – die bepalen welke van de opties het moet worden. Wil je zelf grip houden op wat er met jouw profielen gebeurt na je overlijden, dan is het zaak dit bij leven op papier te zetten en/of je wensen duidelijk kenbaar te maken bij je dierbaren.
Meeste Nederlanders hebben niets geregeld
Uit verschillende onderzoeken van de afgelopen jaren blijkt dat veruit de meeste Nederlanders helaas niets geregeld hebben als het gaat om wat er met hun social media accounts moet gebeuren na hun dood. De schattingen lopen wat uiteen, maar gemiddeld blijken zo’n 70 tot 85 procent van de Nederlanders hierover niets op papier te hebben staan.
Dat betekent dat in al die gevallen de keuze geheel bij de nabestaanden komt te liggen. Die vinden dat dikwijls een lastige keuze, zeker als er helemaal niets bekend is over de wensen van de overledene. Als er dan ook geen wachtwoorden zijn vastgelegd, is het verwijderen of omzetten van de profielen niet alleen een lastige keuze, maar ook nog eens een vervelende klus.
Dit kan allemaal worden voorkomen door de wensen ten aanzien van social media accounts mee te nemen in bijvoorbeeld het testament, zoals dat wordt vastgelegd bij de notaris. Je kiest zelf wat er in je testament staat, dus je kunt hier prima een lijstje met wensen en/of wachtwoorden aan toevoegen. De notaris zorgt dan dat dit te zijner tijd bij de juiste nabestaande terechtkomt. Daarmee houd je dus niet alleen grip op je eigen profielen, maar ontzorg je ook je nabestaanden.
Kun je accounts op social media erven?
Een veel gestelde vraag aan notarissen is of de social media profielen onderdeel uitmaken van de erfenis. Zeker als het om accounts gaat met bijvoorbeeld veel content of veel volgers, kan een account zelfs nog enige waarde vertegenwoordigen. Maar los van de waarde zou het praktisch gezien handig zijn om accounts te kunnen erven: dan zou je ze als nabestaande namelijk eenvoudig kunnen resetten en een nieuw wachtwoord opvragen.
Helaas werkt het niet zo eenvoudig: online accounts zijn niet overdraagbaar, ook niet via het erfrecht. Dat houdt in dat erfgenamen geen accounts op sociale media kunnen erven, tenzij het om zakelijke accounts gaat die eigendom zijn van een bedrijf dat geërfd wordt.
Er zijn politici die het erfrecht willen moderniseren door online accounts onderdeel te laten uitmaken van nalatenschappen, maar zover is het nog lang niet. Tot die tijd moet je als nabestaande dus je weg weten te vinden in de bureaucratische procedures van de verschillende platforms als je de social media profielen van een overleden dierbare wilt verwijderen of omzetten.
Social media verwijderen van overleden persoon: aanpak per platform
Hoe pak je het verwijderen van social media profielen van een overleden dierbare nu het best aan? We helpen je op weg met een aanpak per platform. Onderstaand behandelen we de vijf meest gebruikte social media platforms door Nederlanders:
- X/Twitter
- TikTok
Voorbereiding: inventarisatie
Voordat je kunt beginnen met het omzetten of verwijderen van profielen, moet je eerst weten om welke profielen het gaat. Op welke platforms was de overledene actief? Er zijn twee manieren om dit na te gaan.
De eerste manier is voor de hand liggend: op alle platforms zoeken op de naam van de overledene. Tenzij het profiel is geanonimiseerd of er gebruik is gemaakt van een bijnaam, zul je op die manier al snel alle profielen vinden. Vaak linken profielen ook naar elkaar: mensen hebben bijvoorbeeld op Facebook vaak linkjes naar profielen op andere netwerken staan. Raadpleeg die dus ook.
De tweede manier is iets lastiger: de e-mailhistorie van de overledene doorzoeken. Hiervoor heb je dus toegang tot de e-mailaccount van de overledene nodig. Daarvoor moet je over de juiste wachtwoorden beschikken. Heb je die niet, dan wordt het een lastig verhaal, omdat e-mailverkeer onder het briefgeheim valt en je je dus niet zomaar toegang mag verschaffen. Providers als Google (Gmail) en Microsoft (Outlook) zullen je hier dus ook niet mee helpen. Heb je echter wel toegang, dan kun je in de e-mailhistorie zoeken naar namen van social media platforms. Kom je registratiebevestigingen tegen, dan weet je dat er een account is.
Op Facebook heb je als nabestaande twee keuzes:
- Het profiel verwijderen;
- Het profiel omzetten naar een gedenkplaats.
Het kan zijn dat de overledene bij leven al één van deze twee keuzes heeft gemaakt en heeft vastgelegd in zijn of haar profielinstellingen. In dat geval hoef je als nabestaande alleen maar aan Facebook te laten weten dat de persoon is overleden. Dat doe je door een online formulier in de hulpsectie op de website van Facebook in te vullen. Onderdeel daarvan is dat je een kopie, scan of foto van de overlijdensakte moet uploaden.
Krijgt het profiel een herdenkingsstatus, dan blijft het profiel online, maar is voor iedereen duidelijk zichtbaar dat de persoon in kwestie is overleden. Mensen kunnen er herinneringen plaatsen en eerder geplaatste content blijven zien, maar bijvoorbeeld geen chats meer starten met de overleden persoon.
Valt de keuze op verwijdering? Dan wordt het gehele profiel, inclusief alle content, voorgoed offline gehaald. Dit is onomkeerbaar.
Let op: registreer je bij leven in je Facebook-instellingen wat er met jouw account moet gebeuren na je dood, dan moet je ook aangeven welke persoon jouw account tegen die tijd kan omzetten. Alleen deze persoon kan de omzetting dan uitvoeren. Laat die persoon dit dus duidelijk weten.
X / Twitter
Bij X (voorheen: Twitter) zijn de keuzeopties beperkt. Sterker nog, er is maar één optie: het profiel verwijderen. In de hulpsectie op de website van X vind je de optie om het account van een overleden persoon te deactiveren. Je moet dan een online formulier invullen, waarbij je onder meer een kopie, foto of scan van de overlijdensakte moet insturen. Zodra de aanvraag is verwerkt, ontvang je van X bericht over de afhandeling. Er is geen optie om het profiel of de content te bewaren.
Ook op LinkedIn heb je maar één optie: het account verwijderen. Het proces lijkt op dat van X. In de hulpsectie van LinkedIn vind je een link naar een formulier waarmee je overleden personen kunt melden. Je moet dan onder meer de volledige naam, de link naar het account en je eigen relatie tot de overledene invoeren. LinkedIn zal wat controles uitvoeren en na verloop van tijd het account opheffen.
Let op: op LinkedIn zie je wellicht regelmatig zogeheten ‘in memoriam’-profielen voorbijkomen. Mensen denken hierdoor weleens dat LinkedIn een officiële herdenkingsoptie heeft. Dit is echter niet het geval. De ‘in memoriam’-profielen zijn reguliere profielen waar een nabestaande toegang tot heeft gekregen en eenvoudigweg ‘in memoriam’ heeft toegevoegd aan de naam van de overledene. Dit is dus geen officiële optie en we raden dit dan ook niet aan.
Instagram lijkt qua opties en werkwijze veel op Facebook. Dat is ook niet zo gek, want het zijn beide platforms van hetzelfde bedrijf: Meta. Ook op Instagram kun je dus bij leven al aangeven of je na je dood een herdenkingspagina wilt, of een verwijdering van je profiel.
Als nabestaande meld je het overlijden via het online formulier in de hulpsectie. Houd een kopie, foto of scan van de overlijdensakte bij de hand. Had de overledene geen keuze gemaakt, dan moet je als nabestaande een keuze maken. Lag er wel een keuze vast, dan wordt die uitgevoerd. In het laatste geval kan, net als bij Facebook, alleen de vooraf aangewezen persoon de bewerking uitvoeren.
TikTok
TikTok heeft tot op heden geen optie om profielen te bewaren nadat iemand is overleden. Net als op X en LinkedIn heb je dus maar één optie: het profiel verwijderen. Daarvoor kun je via de hulpsectie op de website een aanvraag indienen, waarbij je een kopie, scan of foto van de overlijdensakte moet meesturen. Zodra TikTok de aanvraag heeft goedgekeurd en verwerkt, wordt het account verwijderd. Dit is onomkeerbaar.
Andere platforms?
Naast deze vijf platforms zijn er natuurlijk nog veel meer online platforms waarop een overledene mogelijk een account had, zoals Bluesky, Pinterest, Mastodon, Reddit of Snapchat. Lang niet ieder platform biedt een optie aan om accounts te verwijderen nadat iemand is overleden. Als je een account graag wilt verwijderen, kijk dan altijd in de hulpsectie op de officiële website voor de meest actuele informatie. Kun je die niet vinden, dan is er doorgaans een e-mailadres waar je een bericht naartoe kunt sturen, of een formulier dat je kunt invullen om een vraag te stellen. Je krijgt bij de meeste platforms dan binnen enkele dagen antwoord op je hulpvraag.
