v.a. €5,24 p/m*
Grafrechten worden in Nederland meestal voor enkele tientallen jaren afgekocht. Tien, twintig of dertig jaar is een gebruikelijke termijn. Als die termijn niet wordt verlengd, mag het graf in theorie geruimd worden. In de praktijk gebeurt dit zelden tot nooit direct na het aflopen van het grafrecht.
Grafrechten zijn de rechten die nodig zijn om een overledene op een openbare begraafplaats te laten begraven en begraven te houden. Het is aan nabestaanden om grafrechten te kopen en na verloop van tijd te verlengen. Grafrechten worden doorgaans afgesloten of verlengd voor een periode van tien, twintig of dertig jaar. Worden de rechten niet verlengd, dan verlopen de grafrechten en mag het graf geruimd worden om plaats te maken voor een nieuw graf.
Tijdig verlengen grafrechten
Het is de verantwoordelijkheid van een nabestaanden om grafrechten voor het graf van een overledene tijdig te verlengen. De grafrechten zijn dus niet van degene die in het graf ligt – die persoon bestaat voor de wet immers niet meer – maar van de nabestaande die het grafrecht heeft gekocht. Vaak is dit een nakomeling of ander familielid van de overledene.
Begraafplaatsen houden grafrechten nauwkeurig bij en nemen ruim op tijd contact met de houder ervan op wanneer moment van het aflopen van de rechten in zicht komt. Vaak gebeurt dit ongeveer een jaar van tevoren. Omdat zo’n verlenging maar maximaal eens in de tien jaar gebeurt, komt het dikwijls voor dat het niet zo eenvoudig is de houder van de grafrechten te contacteren, bijvoorbeeld als die persoon verhuisd is. De begraafplaats zal dan diverse pogingen doen om in contact te komen.
Ruimen na verlopen grafrechten
Kies je er als houder van grafrechten voor om de rechten niet te verlengen, of laat je niets van je horen, dan verlopen de grafrechten. Het graf in kwestie komt dan op de nominatie om te laten ruimen. Dat houdt in dat als de begraafplaats vol ligt en meer ruimte nodig heeft, men ervoor kan kiezen om ‘jouw’ graf met de verlopen rechten leeg te halen en te gebruiken voor een nieuwe overledene.
In de praktijk komt het zelden tot nooit voor dat een begraafplaats kort na het verlopen van de grafrechten tot ruiming overgaat. Begraafplaatsen proberen dit moment zo lang mogelijk uit te stellen en creëren liever op andere manieren extra ruimte. Vaak geldt ook dat als er graven geruimd moeten worden, de graven waarvan de rechten al het langst zijn verlopen, als eerste aan de beurt zijn.
Eeuwig grafrecht
In sommige culturen, zoals de islamitische, is het gebruikelijk om overledenen te begraven op begraafplaatsen met eeuwig grafrecht. Het grafrecht kan dan niet verlopen. Dit is bedoeld om overledenen eeuwige rust te gunnen. Er zijn in Nederland steeds meer begraafplaatsen met eeuwig grafrecht. Daar zijn dan wel hogere kosten aan verbonden dan aan een graf met tijdelijk grafrecht.
Natuurbegraven
Een speciale manier van begraven is de natuurbegrafenis. Een overledene wordt dan niet in een specifiek graf gelegd, maar wordt één gemaakt met de natuur. Hier zijn speciale natuurbegraafplaatsen voor in het leven geroepen. Ondanks dat er geen netjes afgebakend graf is, moet er voor een natuurbegrafenis wel grafrecht worden betaald. Sterker nog: omdat het graf niet geruimd kan worden – er is immers geen specifiek graf gedefinieerd – moet er bij een natuurgraf voor eeuwig grafrecht worden betaald.