Wanneer een overledene wordt gecremeerd, krijgen nabestaanden het aanbod om de as mee naar huis te nemen. U kunt er als nabestaande daarna voor kiezen om deze as uit te strooien. Maar waar moet u op letten als u overgaat tot het uitstrooien van de as, welke regels gelden er en welke opties zijn er zoal?

As van een overledene uitstrooien

Na een crematie blijft er zo’n twee tot drie kilo as over, afhankelijk van de omvang van de overledene en de kist. De meeste nabestaanden kiezen ervoor de as van hun overleden dierbare niet achter te laten bij het crematorium, maar mee te nemen. Deze as kan thuis worden bewaard, bijvoorbeeld in een urn, maar kunt u ook (laten) uitstrooien.

As uitstrooien gebeurt dan ook zeer regelmatig. Soms willen mensen na hun dood graag op een voor hen bijzondere locatie worden uitgestrooid, en leggen ze dit vast in een testament. Maar in veel gevallen zijn ook de nabestaanden zelf aan zet om met een goede bestemming van de as te komen.

As: uitstrooien of bewaren?

De eerste keuze die u als nabestaande moet maken na afloop van een crematie, is of u de as wilt bewaren, uitstrooien of in het crematorium wilt laten. De laatste optie wordt het minst gekozen, omdat nabestaanden graag iets tastbaars mee willen nemen. Dit omdat er na een crematie natuurlijk ook geen graf is om nog eens naar terug te keren. Dikwijls maakt u de keuze over wat er met de as moet gebeuren overigens al ruim voor de crematie, in samenspraak met de uitvaartverzorger

Wanneer u besluit dat u de as van de overledene wilt ontvangen, om thuis te bewaren of om uit te strooien, dan krijgt u de as overhandigd in een urn. Dit gebeurt vaak enkele dagen tot enkele weken na de crematie. U kunt vervolgens direct, of op een later moment, overgaan tot uitstrooien.

Overigens hoeft u er niet voor te kiezen om alle as uit te strooien of alles te bewaren. U kunt bijvoorbeeld ook:

• Een deel van de as uitstrooien en een deel thuis in een urn bewaren;
• Een klein deel van de as laten verwerken in een sieraad, een zogeheten assieraad;
• De as na enkele jaren thuis bewaren alsnog uitstrooien.

Een uitvaartondernemer kan u alle opties in detail uitleggen.

“Kleine tip nu u hier toch bent: een uitvaartverzekering afsluiten voorkomt dat uw familie later onverwachte kosten moet dragen. Heeft u er al een?”

DELA bekijken

Uitstrooien of niet? Leg het vast in een testament

Wilt u zelf de regie hebben over wat er na uw dood exact met uw lichaam gebeurt? U bent niet de enige. Mensen leggen vaak in een testament vast of ze willen worden begraven of gecremeerd, maar ook of ze willen worden uitgestrooid na hun crematie. En wilt u worden uitgestrooid, dan kunt u zelf laten vastleggen waar dat dan moet gebeuren.

Het is dan ook aan te bevelen om, als u een duidelijke voorkeur heeft, die keuze vast te leggen in een testament. Zo houdt u niet alleen zelf grip op uw eigen uitvaart, maar voorkomt u ook dat u uw naasten opzadelt met moeilijke keuzes na uw overlijden.

As uitstrooien: regels en wettelijk kader

Bent u als nabestaande belast met de keuze voor het uitstrooien van de as, maar heeft de overledene geen voorkeur kenbaar gemaakt voor een plek? Dan vraagt u zich wellicht af of u zomaar op elke plek as mag uitstrooien? In Nederland zijn er allerlei regels die maken dat dit niet mag. De regels verschillen per gemeente, maar over het algemeen geldt:

• As uitstrooien mag alleen op officieel aangewezen plekken;
• Wilt u ergens anders as uitstrooien, dan mag dat alleen na goedkeuring van de grondeigenaar;
• As uitstrooien op zee mag altijd.

Vrijwel alle crematoria hebben een zogeheten uitstrooiveld: een locatie waar as mag worden uitgestrooid. Hiervan kan altijd gebruik worden gemaakt en het crematorium zal dit ook aanbieden. Bij nagenoeg alle andere locaties is er overleg nodig met de grondeigenaar.

Wilt u bijvoorbeeld as uitstrooien in een bos, dan zult u zich moeten wenden tot Staatsbosbeheer. In natuurgebieden gaat het dikwijls om de provincie, en voor uitstrooien boven een meer moet u met Rijkswaterstaat in overleg.

Hoewel uitstrooien op openbare locaties dus wettelijk gezien niet zomaar mag, werken vrijwel alle gemeenten met een gedoogbeleid. Dat houdt in dat u geen boete zult krijgen als u toch as van een overledene uitstrooit op een openbare locatie, zoals het strand of een natuurgebied, zonder dat u daarvoor toestemming had. Kijk wel uit dat u niet uitstrooit op particuliere grond.

Tot slot: as uitstrooien boven grond die u zelf bezit, is altijd toegestaan. U mag dus de as van uw partner uitstrooien rondom die mooie, speciale boom in uw achtertuin.

Dingen om te regelen voor het as uitstrooien

Wanneer u as van een overleden dierbare gaat uitstrooien, is het belangrijk om de ceremonie goed voor te bereiden. Een aantal praktische zaken moet worden geregeld, maar de ceremonie zelf moet ook in elkaar worden gezet. De belangrijkste aspecten om rekening mee te houden, zijn:

• Een ceremonieleider. Dit kunt u zelf zijn, maar u kunt ook iemand inhuren of een uitvaartondernemer inschakelen. Leidt u zelf de ceremonie, houd er dan rekening mee dat het uitstrooien van de as een emotionele gebeurtenis kan zijn.
• Het weer. As uitstrooien gebeurt uiteraard buiten, en hoewel dat ook wel in de miezerregen kan, wilt u wellicht geen as uitstrooien terwijl het hard regent. Houd ook rekening met wind: als het hard waait, kan dat de uitstrooiceremonie dusdanig verstoren dat het uw herinnering aan de uitstrooiing blijvend negatief beïnvloedt.
• De locatie. Zoals hierboven uiteengezet kunt u in principe niet zomaar op elke gewenste plek as uitstrooien. Schat van tevoren in of u goedkeuring nodig hebt en zo ja, van wie. Tegen uitstrooien op een rustig strand zullen mensen niet gauw bezwaar hebben, maar op een drukke zondagmiddag in een populair stadspark wordt dit een ander verhaal.
• Aanwezigheid van ongenodigden. U wilt waarschijnlijk alleen uitgenodigde gasten bij de ceremonie. Dit terwijl het in het openbaar uitstrooien van as ook nieuwsgierigheid kan wekken bij voorbijgangers. Houd hier rekening mee bij de locatiekeuze. Schakel eventueel iemand in die ongenodigden vraagt om door te lopen.
• Vervoer van de as. Gaat u alle as uitstrooien, of slechts een deel ervan? In alle gevallen zult u de urn met daarin de as veilig naar de uitstrooiplek moeten vervoeren. Tref hiervoor voorbereidingen, zodat u niets aan het noodlot overlaat.

Kosten van as uitstrooien op openbare locaties

Het laten uitstrooien van as van overledenen kan kosten met zich meebrengen. Huurt u bijvoorbeeld een ceremonieleider in, moet u een bijdrage betalen voor uitstrooien op een specifieke locatie of vraagt u een uitvaartondernemer om de uitstrooiing te regelen, dan zal dit allemaal niet kosteloos zijn.

In de meeste uitvaartverzekeringen zijn de kosten voor het uitstrooien van as echter meeverzekerd. Dit is wel afhankelijk van de wensen van de overledene en de nabestaanden. Moet er naar een speciale plek worden afgereisd en brengt dat relatief hoge kosten met zich mee, dan zal een verzekeraar dit niet zomaar vergoeden. Althans: niet binnen de natura uitvaartverzekeringen.

Wilt u zeker weten dat elke vorm van as uitstrooien wél gedekt wordt door uw eigen uitvaartverzekering na overlijden, sluit dan een kapitaalverzekering af. De verzekeraar keert dan na uw overlijden een vooraf afgesproken bedrag uit aan de nabestaanden, waarmee zij de hele uitvaart kunnen bekostigen. Waaraan zij het geld dan exact besteden, mogen zij zelf bepalen: op die manier kan een speciale ceremonie voor het uitstrooien van de as ook tot de mogelijkheden behoren.